16.02.18

„Drajwnąć” czy „drajwować” – o języku polskich imigrantów

By Dorota Peszkowska

Język polski jest w szczytowej formie: każdego roku w Wielkiej Brytanii rodzi się 20 tys. dwujęzycznych dzieci; będą naszym mostem, naszą nadzieją

– tymi słowami Edyta Nowosielska, współorganizatorka wydarzenia oraz lektor języka polskiego na Cambridge, otworzyła konferencję „Polish Britain: Multilingualism and Diaspora Community”, która odbyła się 9 lutego na Cambridge.

20 tys. dwujęzycznych dzieci rocznie

W wydarzeniu wzięło udział dwunastu prelegentów z uniwersytetów w Polsce, Szkocji i Anglii. Dr Elwira Grossman z Uniwersytetu w Glasgow mówiła m.in. o różnicy między uczeniem się języków w szkole a w domu rodzinnym i postulowała wprowadzenie nauczania języka polskiego jako obcego do szkockich szkół. Dr Tomasz Bąk z Uniwersytetu w Edynburgu zaprezentował z kolei wyniki ankiety przeprowadzonej wspólnie z Emito.net wśród polskich imigrantów w Wielkiej Brytanii. Celem ankiety było zbadanie nastawienia imigrantów do posługiwania się z dziećmi językiem polskim. Aż 98 proc. badanych popiera mówienie do dzieci w rodzimym języku.

Jednoznaczność wyników, a także temperatura sporów wśród komentujących, sugeruje, że osoby, które nie mówią po polsku do swoich dzieci, wstydziły się do tego przyznać nawet w anonimowym badaniu. Wśród osób, które nie chciały mówić do dzieci po polsku, większość jako powód podawała lęk przed problemami z integracją

– tłumaczy dr Bąk. Uczony chce doprowadzić do zmiany postrzegania wielojęzyczności w UK, tak by postrzegano ją jako wartą spierania normę. Udział w sondzie na Emito.net wzięło ponad tysiąc osób.

„Drajwnąć” czy „drajwować”

Na konferencji mówiono także o zapominaniu języka rodzimego. Dr Zofia Wodniecka z Uniwersytetu Jagiellońskiego prezentowała wyniki badań swojej doktoranki, Joanny Durlik, przeprowadzone m.in. w Edynburgu jesienią 2017 roku. Badania wykazały m.in., że posługiwanie się na co dzień językiem angielskim prowadzi do „hamowania” przez nasze mózgi znajomości polskiego i wprowadzania angielskich struktur zdań nawet, jeśli porozumiewamy się po polsku.

Podobny temat podjął Jan Fellerer z Uniwersytetu Oksfordzkiego. Feller analizował tzw. ponglisz, czyli dialekt, jakim posługują się polscy imigranci w anglojęzycznych krajach. Feller zaznaczył, że polscy imigranci bardzo często używają angielskich słów, poddając je jednak zasadom polskiej gramatyki, wydobywając z nich nowe odcienie znaczeń. Przykładem była np. różnica między wyrazami „drajwnąć” sugerującym jednokrotną, szybką podwózkę w konkretne miejsce, a „drajwować”, czyli długotrwałą czynnością.

Debatę zorganizowali dr Stanley Bill, wykładowca na katedrze polonistyki na Cambridge oraz Edyta Nowosielska, lektor języka polskiego. Konferencję sfinansowano i zorganizowano w ramach projektu badawczego „Multilingualism: Empowering Individuals, Transforming Societies”(MEITS), prowadzonego przez prof. Wendy Ayres-Bennett z Uniwersytetu w Cambridge.

emito.net


About the author

Dorota Peszkowska

Dorota Peszkowska, a University of Warsaw graduate, has worked as a community journalist and a social activist since moving to Scotland in October 2014. Projects she has been involved in include "Vote. You Are At Home - Scotland" campaign, encouraging Polish migrants to register to vote in the UK and the "EU Citizens' Rights Project" - an initiative providing free legal advice on Brexit to EU nationals in Scotland. She is a board member of Word Polishers - Literary Club, inviting prominent Polish writers to Edinburgh for author meetings. She works as a journalist for Emito.net, the largest Polish community website in Scotland. She has collaborated with Duży Format, Gazeta Wyborcza, Political Critique and BBC Radio Scotland. You may find her on Twitter @peszko01.

BlogAll posts

04.07.18

Languages and penalties

When I was speaking last June in Entebbe, Uganda, at the Congress of the Society of More

19.06.18

‘Where do you come from?’: UN World Refugee Day

Wednesday, 20th of June, is the United Nations’ (UN) World Refugee Day, which was established in More

20.05.18

The Sima effect

Why different questions produce different answers (not only in bilingualism research) I don’t know how many More

11.04.18

Gubitak i njegovanje jezika u porodicama migranata

Blog za UN-ov Međunarodni dan migranata, 18. decembra ‘Nemoj govoriti na našem jeziku kad dođeš po More